Κυριακή 20 Μαΐου 2012

Χίος, η μυροβόλος νήσος του Αιγαίου

Αναζητώντας τα «δάκρυα» της μαστίχας στη Χίο, «οχυρωθήκαμε» στα μεσαιωνικά καστροχώρια και παραδοθήκαμε στις ευωδιές του μυροβόλου Κάμπου,
προτού λάβουμε θέση... μάχης δίπλα στους «ρουκετατζήδες» του Βροντάδου...

Η Χίος, η «μυροβόλος νήσος» του βορειοανατολικού Αιγαίου, την άνοιξη φορά τη λαμπρότερη φορεσιά της... Το «ξύπνημα» των αγριολούλουδων και οι μυρωδιές από τις ανθισμένες τουλίπες που μπλέκονται με το θαλασσινό αεράκι μάς «επέβαλαν» να ετοιμάσουμε βαλίτσες για τον τόπο της μαστίχας. Αφήνοντας την εξερεύνηση των παραμυθένιων παραλιών για το καλοκαίρι, επικεντρωθήκαμε εκεί όπου χτυπάει η καρδιά του Πάσχα. στην πρωτεύουσα του νησιού και τον πρωταγωνιστή των εορταστικών δρώμενων, τον «ετοιμοπόλεμο» Βροντάδο...

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
Ο τόπος των αρχόντων και των ναυτικών ξεπροβάλλει επιβλητικός ανάμεσα στη Μυτιλήνη και τη Σάμο, σε απόσταση αναπνοής από τα μικρασιατικά παράλια... Δέκα χρόνια πριν, το ταξίδι στη Χίο έφτανε τις 14 ώρες! Σήμερα, οι πτήσεις  που διαρκούν μόλις 40΄ από Αθήνα έχουν κάνει το πάλαι ποτέ απομακρυσμένο νησί εύκολα προσβάσιμο... Από αέρος επιλέξαμε κι εμείς να προσεγγίσουμε τη Μυροβόλο. Πλησιάζοντας, βλέπαμε τα Ψαρά στα δυτικά και τις Οινούσσες -Αιγνούσα για τους Χιώτες- στα ανατολικά... Καταπράσινες εκτάσεις, δύο κεντρικές κορυφογραμμές -το Πελινναίο όρος και η Αμανή-, 213 χλμ. δαντελωτών ακτογραμμών· όλα όσα μας περίμεναν διαγράφονταν πανοραμικά, προϊδεάζοντάς μας για εκείνα που θα ακολουθούσαν.

Όταν πατήσαμε το πόδι μας στο έδαφος, η θαλασσινή αλμύρα μάς «χτύπησε» στο πρόσωπο και πολύ σύντομα ήρθαμε αντιμέτωποι με μια ευχάριστη έκπληξη... Κοσμοσυρροή... Μια εικόνα που καμία σχέση δεν είχε με την εγκαταλελειμμένη όψη που παρουσιάζουν τα περισσότερα νησιά. Όπως έδειχναν τα πράγματα, οι 54.000 μόνιμοι κάτοικοι της Χίου ήταν αρκετοί για να «γεμίσουν» τους δρόμους και τα σοκάκια των 64 χωριών της! Παρασυρμένοι από το «κύμα» των άρτι αφιχθέντων, διανύσαμε μια απόσταση 2 χλμ. για το πολυσύχναστο λιμάνι.

Η ΠΡΟΚΥΜΑΙΑ
Ένα από τα πιο ζωντανά σημεία της πρωτεύουσας -Χώρα για τους ντόπιους- είναι η λεωφόρος Αιγαίου που διασχίζει το λιμάνι. Η φημισμένη περαντζάδα, γνωστή και ως Προκυμαία, αποτελεί κομβικό σημείο συνάντησης πρωί-βράδυ, αφού κατά μήκος της παρατάσσονται τα περισσότερα ξενοδοχεία, εστιατόρια και cafes...
 Καθώς ήταν ακόμα μεσημέρι και θέλαμε να πάρουμε μια γεύση από... χιώτικους «ρυθμούς», κάναμε μια στάση σε ένα από τα πάμπολλα ουζερί επί της παραλιακής οδού... Το φιλόξενο Τσίκουδο, ένα από τα καινούργια μεζεδοπωλεία, μας μύησε στο ονομαστό τοπικό ούζο. Αργοπίνοντας το μεθυστικό «ύδωρ» που εδώ κυκλοφορεί σε διάφορες μάρκες (Τέττερης, Αντρίκειο, Ψυχής κ.ά.), αφήσαμε το βλέμμα μας να «ταξιδέψει» πάνω από τη θάλασσα, μέχρι το απέναντι τουρκικό θέρετρο του Τσεσμέ.
Η ιδιαίτερα κοντινή απόσταση από το επίνειο των εύπορων Τούρκων -απέχει μόλις 8 μίλια από τις ανατολικές ακτές της Χίου- δικαιολογεί τα λεγόμενα όσων υποστηρίζουν ότι «όταν ο καιρός είναι καθαρός, βλέπεις ακόμα και τα αμάξια να περνάνε»... Μάλιστα, τα γειτονικά μικρασιατικά παράλια «δανείζουν» το όνομά τους και στην παραλία Bella Vista - σημαίνει «ωραία θέα» και εκτείνεται δεξιά του λιμένα.

Όπως διαπιστώσαμε αργότερα, όταν πέφτει η νύχτα τα παραθαλάσσια cafes «μεταμορφώνονται» σε μοντέρνα μπαράκια που συγκεντρώνουν την προσοχή και τις προτιμήσεις κατοίκων και επισκεπτών. Διασκεδάστε όπου σας αρέσει, αλλά για να είστε μέσα στα «πράγματα» κάντε ένα πέρασμα από το Metropolis -από τα πρώτα «ξενυχτάδικα» της Προκυμαίας- το Avenue, το Loft αλλά και το αγαπημένο του νεαρόκοσμου, το oriental Satva.
«Χορτασμένοι» από θάλασσα, γυρίσαμε την πλάτη μας στα αγκυροβολημένα καΐκια και κινήσαμε για μια περιήγηση στα ενδότερα...

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΗ
Αφετηρία μας η «καρδιά» της Χώρας, η πλατεία Βουνακίου. Στη νότια πλευρά της, η πλακόστρωτη οδός Απλωταριάς αποτελεί τον εμπορικό δρόμο με τη μεγαλύτερη κίνηση. Γίναμε κι εμείς ένα με το πλήθος και ανακαλύψαμε «μυστικά» σοκάκια ανάμεσα σε πέτρινα κτήρια και νεοκλασικά αρχοντικά, καθώς επίσης μικροσκοπικά αλλά άκρως γραφικά cafes. Προμηθευτήκαμε τα must παραδοσιακά προϊόντα και κάναμε μια στάση στη Βιβλιοθήκη Κοραή, η οποία ιδρύθηκε το 1792. Θα την αναγνωρίσετε από τη σκυμμένη προτομή του κορυφαίου δασκάλου του Γένους που κοσμεί την είσοδό της και, αν ανεβείτε στον πρώτο όροφο, θα «χαθείτε» στα άδυτα του λαογραφικού μουσείου με εκθέματα λαϊκής τέχνης απ' όλη την επικράτεια.

Επιστρέψαμε στο πλακόστρωτο «σημείο αναφοράς» για μια βόλτα στον καταπράσινο δημοτικό κήπο. Εκεί, το επιβλητικό άγαλμα του πυρπολητή Κωνσταντίνου Χατζή στέκει εν μέσω φοινίκων θυμίζοντας την περίτρανη ναυτική ιστορία του νησιού... Το αναψυκτήριο Κήπος δροσίζει τους περαστικούς στη σκιερή αυλή του, αλλά εμείς που αναζητούσαμε κάτι πιο παραδοσιακό μπήκαμε σε έναν απόν τους παλιούς καφενέδες περιμετρικά της πλατείας. Δοκιμάσαμε υποβρύχιο με γεύση μαστίχας, και με τη γλυκιά γεύση του ακόμα στο στόμα μας διασχίσαμε την οδό Κέννεντυ μέχρι να διαβούμε την κεντρική πύλη του βυζαντινού Κάστρου...
 ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΧΙΟΥ
Φρούρια υπάρχουν πολλά. Μάλιστα, σε ολόκληρο το νησί μετρήσαμε τουλάχιστον επτά. Αυτό της Χώρας, όμως, κατασκευάστηκε αρχικά από τους Βυζαντινούς στα τέλη του 10ου αι., επεκτάθηκε από τους Γενουάτες και τους Τούρκους και κατοικείται ανελλιπώς έως και τις μέρες μας! Έλληνες, Γενοβέζοι, Τούρκοι, χριστιανοί και Μικρασιάτες πρόσφυγες πέρασαν από τα στενά του δρομάκια και άφησαν το στίγμα τους στα πέτρινα κτήρια της παλιάς πόλης. Σήμερα, οι 650 περίπου κάτοικοι «εντός των τειχών» ζουν «αγκαλιά» με το παρελθόν...

Θα το βρείτε... μπροστά σας στη φυλακή, το Τούρκικο Κοιμητήριο με τον τάφο του Καρά Αλή -ο άνθρωπος που διέταξε τη μεγάλη σφαγή του 1822- το Μπαϊρακλί Τζαμί και τα δύο Τούρκικα Λουτρά. Όπως θα δείτε, η πρώην υποβαθμισμένη περιοχή έχει αρχίσει να αναπτύσσεται, με πολλά από τα σπίτια να ανακαινίζονται και όλο και περισσότερες οικογένειες να επιλέγουν να ζήσουν εντός των προμαχώνων...

Ο ΚΑΜΠΟΣ
Αναζητήσαμε το κατάλυμα που θα μας φιλοξενούσε εκτός Χώρας, στον παραθαλάσσιο οικισμό του Καρφά. Η ειδυλλιακή τοποθεσία με την αμμώδη παραλία Αμπί και κάποια από τα μεγαλύτερα ξενοδοχειακά συγκροτήματα -Erytha Hotel και Golden Sand- το καλοκαίρι γεμίζει με παραθεριστές, αφού πληροί όλες τις προϋποθέσεις για ιδανικές διακοπές. εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα, μικρή απόσταση από την πόλη και άψογη φιλοξενία. Με οδηγό τον πρόεδρο ξενοδόχων και διευθύνοντα σύμβουλο του Golden Sand, κύριο Πέτρο Φεγκουδάκη, περιηγηθήκαμε στον γειτονικό Κάμπο. Μιλώντας για την τουριστική υποδομή του νομού, η οποία άρχισε να αναπτύσσεται το 1989, και υποστηρίζοντας έμπρακτα το συνοδό μας, που πιστεύει ότι η Χίος μπορεί να γίνει προορισμός για το Σαββατοκύριακο, ήρθαμε «αντιμέτωποι» με μία από τις ομορφότερες περιοχές της Ελλάδας.
 Στα δαιδαλώδη δρομάκια τού πρώην ενετικού προαστίου, ανάμεσα στα Θυμιανά και τον Καρφά, 6 χλμ. μόλις νότια του λιμανιού, το σκηνικό άλλαξε. Το τεράστιο «περιβόλι», τώρα πια τόπος κατοικίας των εύπορων Χιωτών, ήταν στο μεγαλύτερο μέρος του δεντροφυτεμένο με εσπεριδοειδή -τις ονομαστές μανταρινιές- και διάσπαρτο με αρχοντικά του 14ου αι.

 Τα πολυτελή κτίσματα είχαν χτιστεί από τοπικές θυμιανούσικες πέτρες, περιβάλλονταν από ψηλούς τοίχους για να προφυλάσσονται τα δέντρα από τη σκόνη και τον άνεμο, ενώ στο εσωτερικό τους φιλοξενούσαν περίτεχνα διακοσμημένους ανθισμένους κήπους και ξύλινους νερόμυλους.
 Εκείνα που έχουν εγκαταλειφθεί είναι ακόμα πιο γοητευτικά με τα σημάδια του χρόνου πάνω τους, ενώ όσα έχουν αναστηλωθεί (χαρακτηριστικό παράδειγμα το Αργέντικο) λειτουργούν στην πλειονότητά τους ως ξενώνες, αναβιώνοντας την αίγλη της αρχοντικής Χίου.
Αφήσαμε πίσω μας τις επαύλεις των Γενοβέζων και των ντόπιων αριστοκρατών και αναζητήσαμε τον πιο ξακουστό στις μέρες μας οικισμό Βροντάδο, το «βασιλιά» του Πάσχα...

ΡΟΥΚΕΤΟΠΟΛΕΜΟΣ
Το έθιμο στο οποίο οφείλει τη φήμη του ο Βροντάδος, 4 χλμ. βόρεια της πρωτεύουσας, έχει τις ρίζες του στα χρόνια της τουρκοκρατίας και αναφέρεται στη «σύγκρουση» δύο αντικριστών ενοριών· του Αγίου Μάρκου και της Παναγιάς της Ερειθιανής.

Ο αρχικός πετροπόλεμος με σφεντόνες έγινε «μάχη» με κανονάκια από τα πλοία που παροπλίζονταν, μέχρις ότου μετατράπηκε στην ξακουστή χρόνια «σύρραξη» με τις αυτοσχέδιες ρουκέτες, που κορυφώνεται το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου. Οι δύο εκκλησίες απέχουν περίπου 400 μ. η μία από την άλλη, και προτού αναμετρηθούν «ντύνονται» με συρματόπλεγμα. Στόχος των «Παναγούσων» είναι ο τρούλος και το έμβλημα του Αγίου Μάρκου πάνω από την κεντρική πύλη του ναού, ενώ των «Αγιομαρκούσων» το ρολόι της Παναγιάς της Ερειθιανής! Η αλήθεια είναι πως το πλεονέκτημα το έχουν οι πρώτοι, αφού ο Άγιος Μάρκος βρίσκεται ψηλότερα, αλλά αυτό δεν πτοεί τους αιώνιους αντιπάλους τους...

Το «πανηγύρι» ξεκινά στις 11 το βράδυ, μόλις χτυπήσουν οι καμπάνες για τη Θεία Λειτουργία της Ανάστασης. Ακολουθεί μισή ώρα «ανακωχής» για να προσέλθουν οι θαρραλέο» πιστοί στο «πεδίο μάχης» και κορυφώνεται με το πρώτο «Χριστός Ανέστη». Μάλιστα, μάθαμε ότι παλαιότερα οι ιερείς έβγαιναν στο προαύλιο για να τελέσουν το μυστήριο κρυμμένοι πίσω από σκάφες, στις μέρες μας όμως μάλλον θα τους βρείτε στο εσωτερικό των ναών...

Οι λιγότερο τολμηροί συγκεντρωθείτε στους πρόποδες του βουνού Αίπος, και συγκεκριμένα στη «στροφή του Αγίου Μακαρίου» (στο δρόμο προς Βολισσό), απ' όπου θα έχετε την καλύτερη πανοραμική -και ασφαλή!- θέα στη φαντασμαγορική «παράσταση». Δείτε τη νύχτα να γίνεται μέρα, την ώρα που οι αυτοσχέδιες ρουκέτες (60.000 περίπου!) διαγράφουν σαν εορταστικά πυροτεχνήματα τη δική τους πορεία στον ουρανό, πριν βρουν το... στόχο τους.
 ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΩΝ ΚΑΠΕΤΑΝΑΙΩΝ
Μιας και θα έρθετε στην περιοχή για να γίνετε μάρτυρες της τοπικής «διαμάχης» που... καλά κρατεί, ξεκλέψτε λίγο χρόνο για να ανακαλύψετε το παραθαλάσσιο χωριό Βροντάδος. Εμείς, με ξεναγό μας τον κύριο Παντελή Σαλιάρη, πολιτικό μηχανικό και ειδήμονα στα αγριολούλουδα της Χίου -μετά από μια «εκπαιδευτική» βόλτα στον κήπο του-, γυρίσαμε κάθε γωνιά του οικισμού.
Ακολουθήστε τα βήματά μας και ξεκινήστε από την περιοχή των Τριών Μύλων. Μην μπερδευτείτε από το όνομα. Στην πραγματικότητα έχουν δύο μύλους -ο μεσαίος έχει κατεδαφιστεί για να γίνει super market!- και έπονται των Ταμπάκικων με τους τέσσερις μύλους. Κάντε μια στάση στην παραλία του Αφανούς Ναύτη με το χαρακτηριστικό άγαλμα-σύμβολο της πόλης, την οργανωμένη πλαζ του Όρμου Λω και το λιμανάκι της Δασκαλόπετρας, όπου θα βρείτε δύο από τα λιγοστά ταβερνάκια του Βροντάδου, ακριβώς πάνω στο κύμα. Στη βόρεια πλευρά του οικισμού θα συναντήσετε τη λεγόμενη Πέτρα του Ομήρου (Δασκαλόπετρα). Αν και μάλλον... άβολη, θεωρείται ότι την είχε επιλέξει ο Όμηρος για να απαγγέλλει ποιήματα, έχοντας γύρω του τους μαθητές του.
Ακολουθήστε το δρόμο βόρεια, προς το χωριό Λαγκάδα, κατεβείτε τα σκαλιά μέχρι το μνημείο του συγγραφέα Γιάννη Ψυχάρη και ανακαλύψτε ένα από τα πλέον ρομαντικά σημεία του Βροντάδου... «Φωτογραφίστε» τη μονή της Μυρτιδιώτισσας και απολαύστε τον ήλιο που δύει πάνω από τις Οινούσσες...
ΜΑΣΤΙΧΟΧΩΡΙΑ
Αν ο χρόνος σάς... περισσεύει και θέλετε να έχετε μια πιο ολοκληρωμένη άποψη για το μοναδικό σημείο του πλανήτη όπου ευδοκιμεί το μαστιχόδεντρο, επιβάλλεται να επισκεφθείτε ένα από τα πιο ξακουστά Μαστιχοχώρια. Ο λόγος για τα Μεστά, που είναι τα πιο απομακρυσμένα αλλά ταυτόχρονα και πιο καλοδιατηρημένα, 35 χλμ. νότια της χιώτικης πρωτεύουσας. Με ανέγγιχτη ομορφιά, στενά καλντερίμια και καμάρες, πετρόχτιστες οχυρώσεις και δαιδαλώδη αρχιτεκτονική, είναι από τα πιο εντυπωσιακά μέρη του νησιού... Εναλλακτικά βρεθείτε στα Αυγώνυμα, λίγο πιο κοντά στη Χώρα (16 χλμ.), που είναι σκαρφαλωμένα σε μια πλαγιά και μοιάζουν με τα Μεστά... Δεκάδες γραφικά πέτρινα σπιτάκια, «στολισμένα» με γιασεμιά, περιμένουν να σας φιλοξενήσουν και να σας μαγέψουν, προσφέροντας απλόχερα το ομορφότερο «δώρο» τους... Άπλετη θέα στο πέλαγος και τα γειτονικά Ψαρά..
.Από την αρχαιότητα η μαστίχα της Χίου αποτελεί ένα προϊόν μοναδικό στον κόσμο και γνωστό για τις αξιοθαύμαστες ιδιότητές του. Τα τελευταία χρόνια μεγάλη μερίδα επιστημόνων από όλο τον κόσμο επιβεβαιώνουν σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό τις ευεργετικές της επιδράσεις.

 Η μοναδικότητα του αρώματος και η γλυκόπικρη φρεσκάδα της γεύσης του φυλάσσονται χρόνια τώρα μέσα στο αλκοόλ. Μαζί με μπόλικη ζάχαρη ενώνονται σ’ ένα υπέροχο χωνευτικό λικέρ που σερβίρεται μετά το δείπνο.

blue-hornet team